Funty szkockie i północnoirlandzkie: dlaczego kantor ich nie wymieni i co z nimi zrobić
Banknoty szkockie i północnoirlandzkie to prawdziwe funty, ale poza Wielką Brytanią nie da się ich wymienić. Wyjaśniamy dlaczego i co zrobić przed wyjazdem.
W skrócie: Banknoty szkockie i północnoirlandzkie to prawdziwe funty, ale mają charakter lokalny. Emitują je banki komercyjne i nie są one przedmiotem międzynarodowego obrotu gotówką. Dlatego kantory poza Wielką Brytanią, w tym nasz przy ul. Floriańskiej 37 w Krakowie, ich nie wymieniają. Za granicą wymienisz wyłącznie banknoty z napisem „Bank of England” u góry. Pozostałe funty zamień w banku na Wyspach przed wyjazdem.
Tłumaczymy to przy okienku kilka razy w tygodniu. Najczęściej osobie, która właśnie wróciła z pracy w Szkocji albo przyleciała z Edynburga, Glasgow czy Belfastu z portfelem pełnym zupełnie dobrych pieniędzy. Rozumiemy, że to irytujące. Ten poradnik spokojnie wyjaśnia przyczyny, żeby było jasne, że nie jest to decyzja jednego kantoru ani niczyja złośliwość.
Które funty wymieniamy
Polimerowe banknoty Banku Anglii: te wymienisz za granicą.
Sprawdzenie zajmuje dwie sekundy. Wystarczy przeczytać nazwę u góry banknotu.
| Napis na banknocie | Gdzie emitowany | Czy wymienisz za granicą? |
|---|---|---|
| Bank of England | Anglia i Walia, w obiegu w całej Wielkiej Brytanii | Tak |
| Bank of Scotland, Royal Bank of Scotland, Clydesdale Bank | Szkocja | Nie |
| Bank of Ireland, Danske Bank, Ulster Bank | Irlandia Północna | Nie |
| States of Jersey, States of Guernsey, Isle of Man Government | Dependencje Korony | Nie |
| Government of Gibraltar i inne terytoria zamorskie | Terytoria zamorskie | Nie |
Aktualne banknoty Banku Anglii to polimerowe 5, 10, 20 i 50 funtów z wizerunkiem króla Karola III albo królowej Elżbiety II. Oba wizerunki są ważne.
Skąd się biorą „inne” funty
W większości krajów pieniądze emituje wyłącznie bank centralny. Wielka Brytania ma starsze rozwiązanie: trzy banki w Szkocji i trzy w Irlandii Północnej mają prawo emitować własne banknoty funtowe. Są one legalne, a każdy z nich ma pełne pokrycie w aktywach zdeponowanych w Banku Anglii.
To jednak lokalna forma tej samej waluty. Nawet w samej Wielkiej Brytanii ich przyjęcie zależy od dobrej woli sprzedawcy, dlatego Szkoci miewają kłopot z zapłaceniem nimi w londyńskim sklepie. Za granicą ograniczenie jest dużo silniejsze.
Dlaczego kantor za granicą nie może ich przyjąć
Kantor nie zatrzymuje waluty, którą skupuje. Banknoty trafiają dalej, do banków i hurtowników gotówki, a ci odsyłają je do kraju pochodzenia. Banknot ma dla kantoru wartość tylko wtedy, gdy ten łańcuch go przyjmie.
W przypadku funta międzynarodowy obrót obejmuje banknoty Banku Anglii. Banki i hurtownicy poza Wielką Brytanią nie skupują banknotów emitowanych przez banki szkockie i północnoirlandzkie ani przez Jersey, Guernsey, wyspę Man czy Gibraltar. Gdybyśmy taki banknot przyjęli, nie mielibyśmy go komu odsprzedać. Zostałby w szufladzie na zawsze.
Odmowa nie jest więc oceną autentyczności banknotu. Jest prawdziwy. To po prostu pieniądz, który krąży tylko u siebie, trochę jak bon podarunkowy: ma realną wartość, ale przyjmie go tylko jedna sieć sklepów.
Co zrobić przed powrotem do Polski
Sprawę najłatwiej załatwić jeszcze na Wyspach i nic to nie kosztuje.
- Sprawdź banknoty. Bankomaty w Szkocji i Irlandii Północnej zwykle wydają banknoty lokalne. Jeśli wypłacasz gotówkę na wyjazd albo dostajesz ją od pracodawcy, zobacz, co masz w ręce.
- Zamień je w banku. Banki w Wielkiej Brytanii wymieniają banknoty szkockie i północnoirlandzkie na banknoty Banku Anglii. Możesz też wpłacić je na konto. Najprościej zapytać we własnym banku.
- Albo je wydaj. Zapłać lokalnymi banknotami za ostatnie zakupy, a do Polski zabierz banknoty Banku Anglii.
- Albo przelej pieniądze. Przy większych oszczędnościach przelew na konto bywa wygodniejszy niż wożenie gotówki.
Jeśli regularnie przywozisz funty z pracy w Szkocji, warto wyrobić sobie nawyk: przed każdym wylotem wizyta w banku albo prośba o banknoty Banku Anglii przy wypłacie w okienku.
Masz już funty szkockie w Polsce
Nic straconego, ale w Krakowie ich nie wymienisz.
- Zabierz je przy następnym wyjeździe do Wielkiej Brytanii. Na miejscu zachowują pełną wartość, można je wydać albo wymienić w banku.
- Przekaż je komuś, kto tam leci, na przykład rodzinie lub znajomym, w zamian za złotówki albo banknoty Banku Anglii.
- Nie odkładaj tego na lata. Wzory banknotów się zmieniają, a starsze serie z czasem coraz trudniej wymienić nawet na miejscu.
Jeśli w tej samej kopercie masz też banknoty Banku Anglii, euro lub dolary, te wymienimy od ręki po kursie z tablicy.
Goście ze Szkocji w Krakowie
Jeżeli odwiedza Cię ktoś ze Szkocji albo Irlandii Północnej i przywiózł wyłącznie lokalne banknoty, pobyt nie jest zagrożony.
- Karta. W Krakowie kartą lub telefonem zapłaci się niemal wszędzie. Na terminalu wybiera się złotówki, a nie funty.
- Bankomat przy oddziale banku. Przy wypłacie trzeba odrzucić przewalutowanie proponowane na ekranie. Dlaczego, wyjaśniamy w poradniku o DCC i płatnościach kartą.
- Banknoty wracają do domu. W Wielkiej Brytanii nic nie tracą.
Ile gotówki realnie potrzeba na krótki pobyt, liczymy w poradniku ile kosztuje weekend w Krakowie. Zwykle mniej, niż się wydaje.
Inne funty, z którymi bywa kłopot
- Stare papierowe banknoty Banku Anglii. Nie są już prawnym środkiem płatniczym; papierowe 20 i 50 funtów wycofano z końcem września 2022 roku. Skupujemy je po wcześniejszym kontakcie, po kursie ustalanym indywidualnie. Szczegóły są w poradniku o zniszczonych i wycofanych banknotach.
- Monety. Monet funtowych nie wymienia się za granicą. Przywoź banknoty.
- Banknoty uszkodzone. Naddarte, sklejone lub popisane warto skonsultować z nami przed przyjściem.
Wszystko o wymianie funtów, w tym jak czytać kurs GBP, opisujemy w poradniku funty na złotówki w Krakowie.
Słowo o okienku
Nasi pracownicy nie ustalają tej zasady i nie mogą zrobić od niej wyjątku. Usłyszeć „nie” po podróży jest przykro, a my zdecydowanie wolelibyśmy powiedzieć „tak” i wymienić pieniądze. Jeśli na banknocie jest napis Bank of England, zrobimy to po kursie z tablicy, bez prowizji. Jeśli nie, powiemy o tym od razu i wskażemy najbliższy bankomat przy banku, żeby stracić dwie minuty, a nie całe popołudnie.
Kantor mieści się przy ul. Floriańskiej 37, niespełna dwie minuty od Rynku Głównego. Jesteśmy czynni od poniedziałku do piątku w godzinach 9:30–20:30 i w sobotę 10:00–20:30. Aktualny kurs funta jest na stronie głównej.
Podsumowanie
- Za granicą wymienisz tylko banknoty Banku Anglii. Sprawdź nazwę u góry banknotu.
- Banknoty szkockie i północnoirlandzkie są prawdziwe, ale nie uczestniczą w obrocie międzynarodowym, więc kantory poza Wielką Brytanią ich nie przyjmują.
- Zamień je w banku na Wyspach przed wyjazdem albo wydaj na miejscu.
- Masz je już w Polsce? Zabierz przy następnym wyjeździe.
- Banknoty Banku Anglii wymieniamy przy Floriańskiej 37 po kursie z tablicy, bez prowizji.
Najczęstsze pytania
Czy wymienię funty szkockie w Krakowie?
W Exchange Kantor Black Sheep nie. Wymieniamy wyłącznie banknoty Banku Anglii. Banknoty szkockie i północnoirlandzkie nie są przedmiotem międzynarodowego obrotu gotówką, dlatego kantory poza Wielką Brytanią z reguły ich nie przyjmują.
Czy funty szkockie to prawdziwe pieniądze?
Tak. To pełnoprawne funty szterlingi emitowane przez uprawnione banki komercyjne i zabezpieczone aktywami w Banku Anglii. Problem za granicą nie dotyczy ich wartości, tylko tego, że zagraniczne banki i hurtownicy ich nie skupują.
Jak sprawdzić, jakie funty mam w portfelu?
Przeczytaj nazwę banku u góry banknotu. Jeśli jest tam napis Bank of England, banknot wymienisz za granicą. Jeśli widnieje inna nazwa, na przykład Bank of Scotland, Royal Bank of Scotland, Clydesdale Bank, Bank of Ireland, Danske Bank lub Ulster Bank, kantor go nie przyjmie.
Co zrobić z funtami szkockimi przed powrotem do Polski?
Zamień je w banku w Wielkiej Brytanii na banknoty Banku Anglii, wpłać na konto albo po prostu wydaj na miejscu. Do Polski zabierz banknoty Banku Anglii.
Mam już w Polsce funty szkockie. Co teraz?
Najprościej zabrać je przy następnym wyjeździe do Wielkiej Brytanii albo przekazać komuś, kto tam leci. Na miejscu zachowują pełną wartość i można je wymienić w banku lub wydać.
Piszemy z perspektywy kantoru przy Floriańskiej 37 w Krakowie. To informacje ogólne, nie porada finansowa. Kursy w przykładach są poglądowe; aktualne znajdziesz na stronie głównej.